lektury online

Autorzy lektur o największym dorobku w naszym portalu: Anton Czechow | Dziekoński | Homer | Kraszewski | Sienkiewicz | Nieznany


Zakaz ten z tejże samej przyczyny ponowiony został 1605 roku, kiedy rozpoczęto palić wódkę nie tylko z wina i piwa, lecz z samego ziarna, wtedy powstała ogólna wrzawa; uważano to jako nadzwyczajne znieważenie i nadużycie celu, na jaki Opatrzność obdarzyła nas zbożem. Nieraz surowe wychodziły rozkazy palenia wódki jedynie z wina lub owoców.

A jednakże, niestety! - żaden trunek nie zyskał tak powszechnego przyjęcia i użycia, jak wódka pod rozmaitymi kształtami.

Dzicy spod wszystkich sfer wnet się z nią zaznajomili; oddają za tę truciznę to, co im niegdyś było najdroższe, co najwięcej kochali.

Od Laponii do Afryki żądza wódki jednostajnie się rozkrzewiła. W Ameryce nic ma dzikiego, którego by wódka nie zawojowała. Do jakiegokolwiek zakątku Europejczyk się dostanie, nic mu nic zjedna równie przychylnego przyjęcia - jak wódka.

** Zaburzenia - znane w historii pod nazwiskiem wojen chłopskich - wszczęły się początkowo w Wurzburskiem, gdzie niejaki Jan Bohme (inny był Jakub Bohme, mistyczny pisarz w XVI wieku), młody człowiek utrzymujący się ze śpiewania po miejscach publicznych, wystąpił jako kaznodzieja rokoszu. Opowiadał, iż Matka Boska objawiła mu, że wkrótce między ludźmi nastąpi zupełna równość. Że papież, cesarz, wszyscy panujący jednostajnie na chleb swój pracować będą musieli. Że wody, pastwiska i lasy spólną będą własnością itp. Powstańcy zgromadzili się pod Wurzburgiem w liczbie 46 000 - jednakże Bohme i naczelnicy tamże schwytani i straceni zostali. W Spirze podobnież około 1502 objawiły się oznaki powstania. Ogólny jednak wybuch nastąpił dopiero 1525 roku, w którym zebrani chłopi wysłali piśmienne przedstawienie, w którym, opierając się na Piśmie świętym, domagali się dopełnienia następujących warunków: l. Aby proboszczy sami sobie wybierali. 2. Aby dziesięciny jedynie na utrzymanie proboszczów były pobierane. 3. Aby poddaństwo było zniesione. 4. Aby polowanie i rybołóstwo nie było wyłączną własnością książąt i szlachty. 5. Aby czynsze i pańszczyzny prawami określono itd. Naturalnie, że żądania te zostały bez odpowiedzi, skutkiem czego chłopi wyciągnęli w pole. Zdobyli Wurzburg; biskup ratował się ucieczką, wkrótce zaś pobici pod Sulzdorf rozproszeni zostali. W samej Szwabii i Frankonii w skutku tego lud zniszczył lub spalił 189 zamków, 26 klasztorów, a przeszło 12000 ludzi utraciło życie. Zaraz też w Lotaryngii wieśniacy chwycili za broń, ale i tu zostali pobici. Zginęło ich przeszło 50 000 a zamiast ulgi ciężary tłoczące ich zwiększono. Po uspokojeniu tych następowały nowe krwawe powstania w Saksonii i Turyngii.